VOLKER SCHLÖNDORFF W POLSCE

ogólnopolska retrospektywa – spotkania z reżyserem – autobiografia w języku polskim




Na tegorocznym Festiwalu Plus Camerimage Nagrodą za Całokształt Twórczości dla Reżysera uhonorowany zostanie niemiecki reżyser, zdobywca pierwszego Oscara dla powojennych Niemiec - Volker Schlöndorff. Z tej okazji, Festiwal Plus Camerimage, Goethe-Institut w Warszawie oraz Filmoteka Narodowa organizują cykl wydarzeń prezentujących twórczość oraz sylwetkę reżysera.

Na Festiwalu Plus Camerimage w Łodzi oraz na pokazach w Warszawie, Krakowie, Katowicach, Wrocławiu, Lublinie oraz Gdańsku publiczność będzie miała okazję zapoznać się z licznymi filmami z ponad 40-letniego dorobku artystycznego Volkera Schlöndorffa, włączając w to klasykę kina, którą rzadko można obejrzeć na polskich ekranach, jak np. Niepokoje wychowanka Törlessa (1965) lub Śmierć komiwojażera (1985).

Retrospektywom towarzyszyć będzie wydanie publikacji poświęconych zarówno życiu prywatnemu jak i twórczości artysty. Fundacja Tumult przygotowuje w ramach ekskluzywnej serii książek ‘Lifetime Achievement’ o sławnych reżyserach, album o życiu i twórczości Volkera Schlöndorffa, zawierający m.in. archiwalne fotografie z jego prywatnych zbiorów. Nakładem wydawnictwa Propaganda we współpracy z Goethe-Institut ukaże się autobiografia reżysera Światło, cień i ruch. Moje życie i moje filmy, w tłumaczeniu Ryszarda Turczyna. Sylwetkę artysty przybliży również katalog autorstwa Krzysztofa Stanislawskiego, który zawiera teksty krytyczne na temat życia i twórczości Volkera Schlöndorffa oraz kompletną filmografię.
Wyjątkowym wydarzeniem w ramach organizowanych imprez będą otwarte dla publiczności spotkania z reżyserem, które odbędą się w ramach prezentacji autobiografii Volkera Schlöndorffa w salonach empik. Reżyser przeczyta fragmenty książki i opowie o swoich doświadczeniach z pracy i życia w Niemczech, Francji i Ameryce oraz kulisach powstawania filmów i polskich wątkach w swojej twórczości.




RETROSPEKTYWY

Łódź, 28.11 - 05.12.2009

Plus Camerimage - Centrum Festiwalowe

28.11 - otwarcie Festiwalu i wręczenie Volkerowi Schlöndorffowi Nagrody za Całokształt Twórczości
29.11 - otwarcie retrospektywy

Teatr Wielki
Plac Henryka Dąbrowskiego 1
90-249 Łódź

Kino Polonia
ul Piotrkowska 67
90-422 Łódz

Silver Screen
ul. Piłsudskiego 5
90-368 Łódz

Informacje na temat prezentowanych filmów można znaleźć TUTAJ



Warszawa 30.11-13.12.2009
30.11, godz. 20:00 – otwarcie retrospektywy, Multikino Złote Tarasy
01.12 - 13.12 – retrospektywa, Iluzjon Filmoteki Narodowej ul. Niepodległości 213
Program retrospektywy: www.fn.org.pl

Lublin 14.12-20.12.2009
Kino Studyjne Chatka Żaka, ul. Radziszewskiego 16
Program retrospektywy: www.chatkazaka.kina.lublin.pl

Katowice 08.01-14.01.2010
Kinoteatr Rialto, ul. Św. Jana 24
Program retrospektywy: http://rialto.katowice.pl/

Wrocław 08.01-14.01.2010
Kino Warszawa, sala NOT, ul. Piłsudskiego 74
Program retrospektywy: http://www.odra-film.wroc.pl

Kraków 15.01-21.01.2010
Kino Pod Baranami, Rynek Główny 27
Program retrospektywy: www.kinopodbaranami.pl

Gdańsk 18.01-24.01.2010
Kino Klub Żak, ul. Grunwaldzka 195/197
Program retrospektywy: www.klubzak.com.pl




SPOTKANIA Z REŻYSEREM – PREZENTACJA AUTOBIOGRAFII

29. listopada, godz. 17.00
empik Łódź, CH Manufaktura, 5 Karskiego Street

30. listopada, godz. 17.00
empik Warszawa, ul. Marszałkowska 116/122

Podczas spotkania z publicznością reżyser zaprezentuje swoją autobiografię Światło, cień i ruch. Moje życie i moje filmy w tłumaczeniu Ryszarda Turczyna. Polskie wydanie autobiografii ukaże się nakładem wydawnictwa Propaganda, przy wsparciu finansowym przekładu książki przez Goethe-Institut w Warszawie.
Prezentacja będzie okazją do rozmowy o niezwykłej biografii reżysera, który żył i tworzył m.in. w Niemczech, Francji, we Włoszech i Ameryce, jak również o kulisach powstawania jego filmów oraz współpracy i przyjaźni z wielkimi reżyserami i aktorami: Rainerem Wernerem Fassbinderem, Andrzejem Wajdą czy Dustinem Hoffmanem. Artysta opowie też o polskich wątkach w swojej twórczości, o kręconym w Gdańsku Blaszanym Bębenku (1979), Królu Olch (1996), a przede wszystkim filmie Strajk (2005), przedstawiającym walkę z komunizmem w Polsce wczesnych lat 80-tych.





PUBLIKACJE

• Autobiografia Światło, cień i ruch. Moje życie i moje filmy
  Propaganda Warszawa 2009
  
  (‘Licht, Schatten und Bewegung. Mein Leben und meine Filme’, Carl Hanser Verlag, München, 2008)
  
  

Autobiografia Volkera Schlöndorffa Światło, cień i ruch. Moje życie i moje filmy, w tłumaczeniu Ryszarda Turczyna, ukaże się nakładem wydawnictwa Propaganda przy wsparciu finansowym przekładu książki przez Goethe-Institut w Warszawie.
W swojej autobiografii, która zebrała bardzo pozytywne recenzje w niemieckiej prasie (Die Zeit, Süddeutsche Zeitung), Volker Schlöndorff opowiada o młodości w Hesji oraz późniejszej emigracji do Francji, Włoch i Ameryki. Barwnie i obrazowo opisuje swoje prywatne doświadczenia i pracę z Maxem Frischem, Günterem Grassem i Heinrichem Böllem oraz kreśli pełne ciepła portrety swoich przyjaciół i przyjaciółek m.in. Brigitte Bardot, Johna Malkovicha czy Angeli Merkel.

Opisy książek i filmów, które go zainspirowały, kobiet i krajów, które zaważyły na jego życiu, przeplatają się z anegdotami ze świata filmowego, tworząc w efekcie porywającą historię o prywatnym i zawodowym życiu artysty. Książka wykracza jednak daleko poza faktograficzno-humorystyczne przedstawienie biografii sławnego filmowca. Pretekstem do napisania własnej historii było nieoczekiwane przerwanie prac nad filmem Papieżyca. Wolny czas pozwolił reżyserowi na dłuższą refleksję nad jego tożsamością – procesem poszukiwania, potrzebą i możliwością dookreślenia własnego „ja”. „Aby stać się tym, czym jestem, musiałem długo wędrować” – w swojej książce Volker Schlöndorff zaprasza więc na wspólną podróż po Europie i Ameryce, planach filmowych i kuluarach, minionych czasach i aktualnych refleksjach.

• Album „Lifetime Achievement”, Plus Camerimage 2009
  
  

Album poświęcony życiu i twórczości Volkera Schlöndorffa to niezwykle cenna publikacja. O jej ogromnej wartości stanowi ponad 440 zdjęć ilustrujących treść, wykonanych głównie na planach filmowych. Duża część fotografii w albumie to zdjęcia rodzinne, które pochodzą z prywatnego archiwum reżysera. Książka, oprócz autorskiego tekstu Schlöndorffa, zawiera także wspomnienia jego najbliższych współpracowników i przyjaciół: Margarethe von Trotta, Bertranda Taverniera, Julie Delpy, Michaela Ballhausa, Igora Luthera i innych, a także teksty krytyczne autorstwa wybitnego polskiego krytyka i historyka filmowego, Jerzego Płażewskiego oraz amerykańskiego krytyka, F.X. Feeneya. Wydany w języku angielskim album będzie miał szansę przybliżyć sylwetkę wyjątkowego niemieckiego reżysera międzynarodowej publiczności, która przybędzie na Festiwal z rozmaitych zakątków świata. Piąta z serii publikacji dedykowanych wybitnym reżyserom (we wcześniejszych latach Fundacja Tumult przygotowała albumy na temat życia i twórczości Krzysztofa Kieślowskiego, Kena Loacha, Jerzego Skolimowskiego and Alana Parkera) jest wynikiem całorocznej pracy organizatorów Plus Camerimage Festival i stanowi szczególne podkreślenie rangi tegorocznej nagrody dla reżysera w uznaniu dla całokształtu jego twórczości.

• Monografia / Katalog „Volker Schlöndorff”, NOTORO, Warszawa 2009
  
  

Monografia pt. Volker Schlöndorff została przygotowana przez Krzysztofa Stanisławskiego (NOTORO) oraz Filmotekę Narodową i Goethe-Institut w Warszawie, jako wydawnictwo towarzyszące przeglądom twórczości tego reżysera – może być więc traktowana jako katalog, choć także jako samodzielna publikacja. Książka autorstwa Krzysztofa Stanisławskiego jest obszerną (124 str.) krytyczną monografią, poświęconą twórczości Volkera Schlöndorffa. Zawiera szczegółowe informacje o wszystkich 40 filmach fabularnych, telewizyjnych, dokumentalnych i krótkich tego twórcy z lat 1960-2007. Większość z nich została omówiona, wiele zanalizowanych, z uwzględnieniem wypowiedzi odautorskich oraz głosów krytyki niemieckiej, międzynarodowej i polskiej. Książka zawiera również esej wstępny, pełną biofilmografię Volkera Schlöndorffa jako reżysera, asystenta reżysera, aktora, producenta, uczestnika innych projektów: dokumentalnych i telewizyjnych, w końcu reżysera oper. Całości dopełnia bibliografia i indeksy. Książka jest bogato ilustrowana i starannie zaprojektowana graficznie przez malarza i filmowca Zbigniewa Macieja Dowigałło. Spełnia więc też funkcję albumu filmowego.

O autorze: Krzysztof Stanislawski zajmuje się problematyką kina niemieckiego od ponad 20 lat, był m. in. kuratorem przeglądu Niemcy jesienią w DKF Kwant i Hybrydy w 1983/84 r., wydał m. in. Nowe kino niemieckie od 1962 r. do dzisiaj. Wraz z leksykonem reżyserów, Sopot 1968. Pierwszy tekst o filmach Schlöndorffa opublikował w 1978 r.



BIOGRFIA

Volker Schlöndorff, reżyser ponad trzydziestu filmów i inscenizacji telewizyjnych, spektakli operowych i sztuk teatralnych, za swoje dzieła uhonorowany najwyższymi nagrodami w kraju i za granicą, m.in. Oscarem za film Blaszany bębenek (1979). Urodził się w Wiesbaden w 1939 roku. Bardzo wcześnie stracił matkę. Większą część swojej młodości spędził we Francji, do której wyjechał na stypendium jako nastolatek (gimnazjum jezuickie w Bretanii, studia na wydziale nauk politycznych w Paryżu). Już podczas studiów rozpoczął naukę rzemiosła filmowego u najlepszych francuskich reżyserów – Louisa Malle’a, Jean-Pierre’a Melville’a, Alaina Resnais. Wraz z Fassbinderem, Klugem, Herzogiem I Wendersem stworzył grupę reżyserów młodego kina niemieckiego, które z dnia na dzień odesłało do lamusa dotychczasową niemiecką kinematografię. Za swój pierwszy film, Niepokoje wychowanka Törlessa (1965), otrzymał w Cannes nagrodę krytyków, za Blaszany bębenek (1979) - Złotą Palmę i wspomnianego wcześniej Oscara. Jest autorem takich filmów, jak Utracona cześć Katarzyny Blum (1975), Niemcy jesienią (1978), Miłość Swanna (1983), Śmierć komiwojażera (1985), Homo Faber (1991), Król Olch (1996), Dziewiąty dzień (2004) or Strajk (2005). Przy ich realizacji pracował z wybitnymi autorami zdjęć, m.in. ze Svenen Nykvistem, Michaelem Ballhausem, Jostem Vacano, Pierre’em Lhommem, Igorem Lutherem, Edwardem Lachmanem, Franzem Rathem, a także przedstawicielami młodego pokolenia: Andreasem Höferem, Tomasem Erhartem czy Tomem Fährmannem. Obecnie reżyser mieszka w Berlinie.



TWÓRCZOŚĆ

Twórczość Volkera Schlöndorffa stanowi jeden z ważniejszych rozdziałów w historii kina niemieckiego. Pierwsze jego filmy powstawały w okresie „nowej fali”, ale reżyser nie uległ nowym trendom i pozostał wierny klasycznym wzorcom filmowego opowiadania. Jego debiut Niepokoje wychowanka Törlessa (1965) z miejsca przyniósł mu rozgłos. Mimo tego, że prawie wszystkie jego filmy to adaptacje światowej literatury, dzięki mistrzowskiej reżyserii i niezwykle dopracowanej warstwie wizualnej filmy te wnoszą nowe, niezależne treści do poruszanych w dziełach literackich problemów. Wybierane przez niego tematy odnoszą się do momentów przełomowych – czy to w życiu społeczności (np. Blaszany bębenek , 1979), czy w życiu jednostki (Homo Faber, 1991). Heinrich Böll, autor powieści Utracona cześć Katarzyny Blum znając polityczne zaangażowanie Volkera Schlöndorffa i jego ówczesnej partnerki, wybitnej niemieckiej reżyserki, Margarethe von Trotta, zachęcił ich do przeniesienia tej historii na ekran.

Pomimo kreacji fikcyjnego świata, filmy Schlöndorffa zwierają liczne elementy autobiograficzne i refleksje w oparciu o osobiste doświadczenia reżysera: dzieciństwo w czasach powojennych i wczesna śmierć matki; lata nauki we francuskich internatach; polityczne zaangażowanie w roku 1968 czy wspomnienia z życia w Niemczech, Francji, Włoszech i Ameryce.

Pobyt i praca we Francji miały dla Schlöndorffa i jego twórczości przełomowe znaczenie: z jednej strony ukształtowały jego artystyczną wrażliwość i świadomość kulturową, z drugiej pozwoliły mu na odnalezienie własnej tożsamości. W przeciwieństwie do powojennych Niemiec, w których nie mówiono o niedalekiej przeszłości II wojny światowej, we Francji Schlöndorff był postrzegany jako przedstawiciel narodu, który dopuścił do narodzin nazizmu. Szkolni koledzy we francuskim gimnazjum po projekcji filmu o Holokauście (Noc i mgła , Alaina Resnais), zadali mu pytanie: „Jak to było możliwe?” - cała jego późniejsza twórczość, począwszy od Niepokojów wychowanka Törlessa (1965) po Dziewiąty dzień (2004) jest próbą znalezienia odpowiedzi na to pytanie.



WYBRANA FILMOGRAFIA:

• Ulzhan, 2007, zdj. Tom Fährmann
  
• Strajk (Strajk - Die Heldin von Danzig), 2005, zdj. Andreas Höfer
  
• Dziewiąty dzień (Der neunte Tag), 2004, zdj. Tomas Erhart
  
• Legenda Rity (Die Stille nach dem Schuss), 2000, zdj. Andreas Höfer
  
• Król Olch (Der Unhold), 1996, zdj. Bruno de Keyzer
  
• Homo Faber, 1991, zdj. Pierre Lhomme
  
• Opowieść podręcznej, 1989, zdj. Igor Luther
  
• Śmierć komiwojażera , 1985, zdj. Michael Ballhaus
  
• Miłość Swanna (Un amour de Swann), 1983, zdj. Sven Nykvist
  
• Fałszerstwo (Die Fälschung), 1981, zdj. Igor Luther
  
• Blaszany bębenek (Die Blechtrommel), 1979, zdj. Igor Luther
  
• Łaska śmierci (Der Fangschuß), 1976, zdj. Igor Luther
  
• Utracona cześć Katarzyny Blum (Die verlorene Ehre der Katharina Blum), 1975, zdj. Jost Vacano
  
• Moralność Ruth Halbfass (Die Moral der Ruth Halbfass), 1971, zdj. Klaus Müller-Laue
  
• Nagłe bogactwo biednych ludzi z Kombach (Der plötzliche Reichtum der armen Leute von Kombach), 1970, zdj. Franz Rath
  
• Michael Kohlhaas, buntownik (Michael Kohlhaas - der Rebell), 1969, zdj. Willy Kurant
  
• Baal, 1969, zdj. Dietrich Lohmann
  
• Niepokoje wychowanka Törlessa (Der junge Törless), 1965, zdj. Franz Rath
  
  
  

OInformacje na temat prezentowanych filmów można znaleźć TUTAJ



ORGANIZATORZY
Festiwal Plus Camerimage - Fundacja Tumult
Goethe-Institut w Warszawie
Filmoteka Narodowa

PRZY WSPARCIU
Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej
Konsulatu Generalnego Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu
Konsulatu Generalnego Republiki Federalnej Niemiec w Gdańsku
GOETHE-ZENTRUM Lublin, Dethloff Deutschschule, Partner Goethe-Institut

PARTNERZY
Goethe-Institut w Krakowie
Multikino
Empik
Kino Iluzjon w Warszawie
Kino Studyjne Chatka Żaka w Lublinie
Kinoteatr Rialto w Katowicach
Odra-Film, Kino Warszawa we Wrocławiu
Kino Pod Baranami w Krakowie
Kino Klub Żak w Gdańsku
Wydawnictwo Propaganda
Wydawnictwo Notoro


PARTNERZY MEDIALNI
Dziennik Gazeta Prawna
Miesięcznik KINO
Stopklatka.pl